Sentiero del Ponale – van Lago di Ledro naar Riva del Garda

Te voet van Lago di Ledro naar Riva del Garda

Een van de mooiste wandelingen aan het Gardameer is de Sentiero del Ponale. De route begint bij het Lago di Ledro en voert over de historische Ponaleweg geleidelijk naar beneden, richting het pittoreske Riva del Garda. Een wandeling van ongeveer twaalf kilometer, waarbij we ruim zeshonderd meter afdalen naar de oever van het Gardameer. Een wandeling van ongeveer twaalf kilometer.

Voor de verandering eens geen Monte Baldo, geen gapende afgronden of steile rotswanden op waarover geklauterd moet worden. Vandaag laten we de zwaartekracht het zware werk doen.

Van Riva naar Ledro

We zetten de auto neer bij het busstation van Riva del Garda. Op deze vroege zondagochtend is er gelukkig nog meer dan genoeg plek. Vanaf hier nemen we bus 214 richting  Lago di Ledro. We stappen uit bij het Museo delle Palafitte, het museum bij de prehistorische paalwoningen aan het meer. Maar voordat we aan de wandeling beginnen, eerst koffie. Bij het hotel aan de overkant van de straat bestellen we een cappuccino en een brioche.

Daarna steken we de weg over en volgen we het bordje Lago di Garda – Ponale. Het eerste stuk gaat over de verharde weg. Het schaduwrijke pad voert langs dorpjes en uitgestrekte velden en maakt daarna plaats voor brede bospaden. We wandelen langs de kabbelende Ponale, de bergbeek die het water van het Ledromeer naar het Gardameer voert. Tussen het groen fladderen honderden vlinders.

Het enige, maar reële gevaar onderweg zijn de mountainbikers die op snelheid naar beneden denderen. Langzaam verandert het landschap. Het bospad slingert zich langs vrijwel verticale kalkstenen rotswanden en daalt geleidelijk verder af. Steeneiken en cipressen klampen zich vast aan de kale rotsen en geven het landschap een bijna mediterrane sfeer. Tussen de rotsen ruik je wilde rozemarijn en tijm.

Ponale-waterval

Na ongeveer een uur verschijnt de Ponale-waterval in beeld. Het water is afkomstig uit het Ledromeer. Vanaf het wandelpad heb je een mooi zicht op de waterval, die diep onder je door het rotsachtige landschap naar beneden valt.

Ponale Alto Belvedere

Na ongeveer anderhalf uur bereiken we Ponale Alto Belvedere, een van de bekendste rustpunten langs de route. Het historische huis verwelkomde hier al rond 1900 dagjesmensen en werd in 2014, na jaren van verwaarlozing, grondig gerestaureerd. Vanaf het panoramische terras kijk je uit over het landschap en de Ponale-waterval aan de overkant. Dit is bij uitstek een plek om even neer te strijken voor een Italiaanse espresso of een lokaal speciaalbier.

Een historisch weg

Vanaf de Belvedere wordt duidelijk dat de Ponaleweg veel meer is dan alleen een spectaculair wandelpad. De geschiedenis van de route gaat terug tot de 19e eeuw en is nauw verbonden met Giacomo Cis, een koopman uit de Ledrovallei. In die tijd was de geïsoleerde Ledrovallei vrijwel alleen bereikbaar via muilezelpaden. Giacomo zag de noodzaak van een directe verbinding met Riva del Garda en zette zich jarenlang in voor de aanleg van een weg. Uiteindelijk begon in februari 1848 het werk op de steile hellingen van de Monte Oro. Zonder moderne machines werd de route met buskruit en brute kracht uit de kalkstenen rotsen gehakt. Drie jaar later was de weg klaar. Cis maakte de officiële ingebruikname helaas niet meer mee; hij overleed begin 1851, enkele weken voor de opening.

De Ponaleweg groeide vervolgens uit tot een belangrijke verbinding tussen de Ledrovallei en het Gardameer. Door de strategische ligging kreeg de route bovendien een militaire functie. Tussen 1904 en 1918 werd de Tagliata del Ponale aangelegd: een omvangrijk verdedigingswerk met tunnels, loopgraven en gangen die diep in de rotsen werden uitgehouwen.

Tagliata del Ponale

Ongeveer een half uur na de Belvedere lopen we het gedeelte van de route binnen waar die militaire geschiedenis nog duidelijk zichtbaar is. De weg wordt omringd door tunnels die met de hand in de rotsen zijn uitgehouwen. In de tunnels is het lekker koel. In de wanden zitten verborgen gangen, schietgaten en andere restanten van de voormalige verdedigingswerken. De Tagliata del Ponale is alleen met gids te bezoeken. De tunnels kun je gewoon doorwandelen.

Afdalen naar Riva del Garda

De Ponaleweg bleef meer dan 140 jaar de belangrijkste verbinding tussen het Lago di Ledro en het Gardameer. Pas in de jaren 90 nam een moderne tunnel het doorgaande verkeer over. Wat aanvankelijk het einde van de historische weg leek, bleek uiteindelijk juist het begin van een nieuw leven. Na een zorgvuldige restauratie werd de route in 2004 opnieuw geopend als wandel- en fietspad. Tegenwoordig is de Ponale een van de bekendste panoramische routes van de Alpen.

Wij vervolgen onze weg richting Riva del Garda. Steeds vaker krijgen we zicht op het diepblauwe water van het Gardameer en uiteindelijk komt de bebouwing van Riva in beeld. Na de stilte van de bergen en de rotsen voelt de haven ineens levendig aan. Daar eindigt onze wandeling. Of eigenlijk nog niet helemaal: de auto staat immers bij het busstation. We hebben nog een paar kilometer door Riva voor de boeg.

Maar dat is geen straf. Met het Gardameer voor ons en een voldaan gevoel in de benen wandelen we de laatste kilometers terug. Een mooie afsluiting van een wandeling waarin natuur, geschiedenis en spectaculaire uitzichten voortdurend met elkaar verweven zijn.

Misschien vind je dit ook interessant