Het is bijna Kerstmis, de tijd van het jaar dat we gezellig met familie en vrienden rond de tafel verzamelen om te genieten van lekker eten. Dit is niet iets typisch voor Nederland, dat gebeurt zo over de hele (van oorsprong Christelijke) wereld.

Aangezien verschillende landen verschillende kersttradities vieren, heb ik even een rondje gemaakt langs mijn netwerk van vrienden in het buitenland, reisbloggers en expats, om te kijken hoe de kerstmaaltijd in hun (gast) land eruit ziet.

Tijdens dit kleine onderzoek naar internationale eetgewoonten ben ik ook te weten gekomen dat de meeste van mijn landgenotes niet warm lijken te lopen voor karper (o.a. in Polen, Oostenrijk en Tsjechië), noch fan zijn van de Portugese bacalhau. Deze types vis moet je blijkbaar mee opgegroeid zijn om ze te kunnen waarderen.

Een andere, voor mij, opmerkelijke bevinding is dat in sommige landen met een overvloed aan aan vers fruit (bijvoorbeeld mango’s),de bewoners de voorkeur geven aan een toetje van perziken in blik. Tja: ieder zijn meug.

Tot mijn schande moet ik bekennen dat ik niets kan bedenken wat een typisch Nederlands kerstgerecht is. Dat wil niet zeggen dat in ons kikkerlandje niet goed gegeten wordt, maar we lijken niet echt een kersttraditie te hebben met betrekking tot de kerstmaaltijd.

Hieronder in alfabetische volgorde van het land de collectieve wijsheid van wereldvrouwen. De lijst is natuurlijk niet volledig, dus als je er iets toe te voegen hebt, laat dan een reactie hieronder achter en ik zet het erbij.

Burundi

Een vrouwelijke expat in Burundi vroeg op mijn verzoek aan haar collega’s wat een typische kerstmaaltijd in hun land is. Het antwoord was nogal ontnuchterend:

wat maar beschikbaar is, maar als het kan toch op zijn minst een stukje vlees’.

In een land waar een groot deel van de bevolking ruim onder de armoedegrens leeft denk ik dat de meeste mensen al heel blij zullen zijn als ze überhaupt te eten hebben.

Dat stukje vlees is er lang niet voor iedereen.

 

Burundi picture Dave Proffer

Burundi picture Dave Proffer

 

 

Cuba

Caroline, reisgids in het Spaanse Andalusië deelt haar favoriete Cubaanse recept voor de feestdagen: de Pierna asada a la Cubana of geroosterd varkensbeen.

“Cuba, het is en blijft een bijzonder land. Ook de feestdagen zijn bijzonder. Deze worden altijd in familiekring gevierd. Eén van de belangrijkste ingrediënten voor een feestmaal is varken. Varken symboliseert de vooruitgang voor het nieuwe jaar, vandaar dat dit ingrediënt vooral met oud en nieuw gegeten wordt.
 
cuban pork

pork cuba

Uiteraard kan het ook met kerst. Daar varken zo populair is, ontstaat er veel illegale fok, wat problemen geeft in de steden. Mensen die vanaf het begin van het jaar één of meerdere varkens fokken in hun appartementjes, kleine patios, in de keuken, op plaatsen waar het echt niet kan.

Pierna asada a la Cubana 

Oorspronkelijk mochten er daarom in de steden op 1 januari geen levende varkens meer zijn. Dit wordt vaak nog nageleefd. De dagen voor de feestdagen zijn de voorbereidingen voor de feestelijkheden goed te zien. Overal op straat zijn varkens te zien, vaak levenden, speciaal voor de gelegenheid aangeschaft, nonchalant over iemands schouder gegooid. Soms krijsen de zeugen en zijn ze straten ver te horen.
Even voor kerst worden ze meestal geslacht.”
Geroosterd varkensbeen is een gemakkelijk recept, dat bij geen Cubaans huis zal ontbreken dan wel met kerst of met Oud en Nieuw.

Ingrediënten

• Een middelgroot been van varkensvlees (10-15 kg)
• 3 zure sinaasappels (als je die niet hebt neem dan 5 citroenen) •
15 teentjes knoflook • 6 el spekvet (manteca de cerdo)
• 1 el gemalen peper
• 1 el gemalen orégano
• Zout naar smaak

Voorbereiding

• Start bij voorkeur één dag van te voren: Was het been in overvloedig water en maak het schoon. Mix zout, peper en orégano en wrijf het been hiermee in en laat het een nacht intrekken.
• Verwarm de oven voor op 160º. • Verwarm in een pan het spekvet met het sap van de zure sinaasappels en de geperste knoflook. Maak gaatjes in het been en giet het goedje overheen (vet, sinaasappelsap en knoflook). • Doe het been in de oven gedurende 4 uur.

Tips

• Naar smaak en voorkeur kan er ook nog komijn en/of laurier bij de kruiden
• Zet om het been lekker knapperig te maken en het niet te laten verbranden, een ovenbestendig bakje met water erbij in de oven.
• Zorg dat je niet alles van het goedje (vet, sinaasappelsap en knoflook) in één keer over het been doet, maar doe er tijdens het garen steeds weer een beetje overheen, zodat de smaak goed integreert. 

Que aproveche y felices fiestas! Smakelijk eten en fijne feestdagen!

Caroline Maas caroline@andalusianguides.com

Curaçao

Joyce Reijnen, Mathilde Smeulders-Rademaker en Marjan Rijksen Kadijk noemen alledrie de Ayaca.

Hoewel het recept oorspronkelijk uit Venezuela komt, is het nu het traditionele kerstgerecht in Curaçao. Ayaca is een pakketje van voorgekookt maïsmeel gevuld met kip, pruimen, olijven, kappertjes (optioneel ham) verpakt in bananenbladeren.

bananenblad

Bananenblad

 

Ecuador

Volgens Yvette Van Empel is het typische Ecuatorianas kerstgerecht een in de oven gebraden kalkoen geserveerd met een plantaardige salade (maïs, erwten, wortelen met mayonaise en gekookte aardappelen en als toetje perziken in blik!

Daar vind ik (Stefania) dan weer wat van, in een land waar de mango’s uitbundig groeien in deze tijd van het jaar, terwijl in winkels hele stapels met blikken perzik staan. Ach ja, ´s lands wijs, ´s lands eer.

perzikken

perzikken

 

 

Finland

rijstepap

rijstepap

Nosje Heybroek-Nikkilä en Iris Mark merken op dat een aantal Finse gerechten vergelijkbaar zijn met de Zweedse, dat is natuurlijk niet zo vreemd voor buurlanden met een zelfde soort klimaat en geschiedenis.

Met Kerstmis, en gedurende de rest van het jaar eten de Finnen veel vis: met name zalm, haring en stokvis.

De hoofdmaaltijd bestaat meestal uit ham met zelfgemaakte mosterd, aangevuld met verschillende ovenschotels (aardappel, koolraap of wortel) en als bijgerecht bietensalade met room.

Het toetje is vaak rijstepap met vruchtencompote.

Lekkers: glöggi met peperkoek en bladerdeeg sterren met pruimenjam .

 

 

Groot-Brittannië

Mijn vriendin Natasha uit Moldavië woont al jarenlang in Engeland en Schotland. Hieronder deelt ze haar Britse kerstervaring.

Een traditioneel kerstdiner in het Verenigd Koninkrijk ziet er ongeveer zo uit: gebraden gevulde kalkoen. Varkensvlees omwikkeld met spek of pancetta; geroosterde groenten, zoals aardappelen geroosterd in ganzenvet, pastinaak en wortelen met jus en Yorkshire pudding.

Voor het dessert: mince pies of een traditionele (en machtige) fruitcake waar alcohol in verwerkt zit.

mince pie

foto source https://www.flickr.com/photos/dichohecho/

 

Italië

Chiarangela van Lieshout, tolk en docent Italiaans, geniet vooral van panettone tijdens de kerst.

In de regio Noord-Italiaanse Veneto regio wordt deze cake ook wel pan d’oro, oftewel brood van goud genoemd. Deze luchtige cake heeft een hoge vorm en is het lekkerst met warme chocolademelk of sterke drank op een koude winterdag in Italië.

Picture by Nicola https://www.flickr.com/photos/15216811@N06/

 

 

Oekraïne

Heather Hudak, aka de Wanderlust Wayfarer deelt  één van haar dierbaarste vakantieherinneringen.

“Als klein meisje hielp ik mijn grootmoeder met het bereiden van de traditionele kerstmaaltijd voor onze familie. We begonnen ´s ochtends vroeg in haar huis met het kneden van deeg en bereiden van het gebak. Mijn favoriete eten was khrustyky. Deze Oekraïense koekjes worden gemaakt van bloem, suiker en water.

Na het mengen, wordt het deeg dun uitgerold en in kleine, rechthoekige stroken gesneden en goudbruin gefrituurd. Na een paar minuten afkoelen gaat er poedersuiker overheen die de khrustyky de kenmerkende zoete smaak te geven. Mijn familie noemt deze lekkernijen liefkozend “nietsjes” omdat ze van vrijwel niets gemaakt worden en zijn zo licht dat ze op je tong smelten.

 

Oostenrijk

Zowel Chrissy Dreher-Verboven als Regine Rademaker noemen de karper, een populaire vis in Oostenrijk tijdens de kerst (en in vele andere Oost-Europese landen zoals je hieronder zult zien).

Regine voegt  eraan toe dat in Tirol de Hauswurst mit Sauerkraut und Kartoffel of Schnitzel op tafel komt.

Schnitzel Oostenrijk

Schnitzel

 

Moldavië

Natasha uit Moldavië vertelt over de tradities van haar land, waar ik uit eigen ervaring van weet dat het eten heerlijk, overvloedig en vers bereid is. Voor de duidelijkheid: de lijst hieronder is geen keuzelijst maar een en/en maaltijd. “Dit is hoe we Kerstmis vieren in mijn dorp:

  • racituri hartige heldere gelei van vlees (van varkensvlees of een haan);
  • zelfgemaakte worsten en gerookte ham;
  • sarmale – rijst, wortelen, uien en meestal gehakt, gekruid en verpakt in wijn- of koolbladeren (onze familie verkiest kool);
  • Geroosterde eend, gans of kip of een combinatie hiervan, geserveerd met sauzen ofwel wit (bloem en room, met kruiden) of rood (wortelen, uien en tomaten en tomatenpuree) met zelfgemaakte gehaktballen;
  • We hebben winter borsjt gemaakt met grote stukken varkensvlees of gans (meestal vrij vet) en kool. Dit borsjt is niet bepaald vloeibaar, we eten het meestal met een vork;
  • Russische salade Moldovaanse stijl;
  • Zelfgemaakte koftas;
  • Kiftelute zelfgemaakte hamburgers die klein en ovaal  zijn;
  • Salades gemaakt van erwten, uien, zout en azijn;
  • Seledka,een Russisch woord voor gepekelde vis, het komt in verschillende vormen, maar een populaire variëteit is een salade gemaakt van deze vis in lagen zoals lasagne met gekookte/gestoomde rode biet, wortelen, gekookte eieren, mayonaise. Deze schotel wordt in mijn dorp shuba genoemd, wat bontjas betekent in het Engels;
  • Verschillende soorten kaas;
  • Gekruide groenten zoals tomaten, komkommers, kool en ook geconserveerd fruit zoals watermeloenen en appels;
  • Huisgemaakte Sambale, een wintersalade gemaakt van aubergines en tomaten of paprika’s;
  • Voor de kinderen is er een appel- of andere vruchtensap, deze worden bereid in de zomer en opgeslagen in een kelder voor de winter;
  • Zelfgemaakte koekjes en brood met walnoten, kaas of kersen (bereid in de zomer);
  • Plakken van gebakken aubergines gevuld met knoflook, mayo en verse tomaten;
  • Tenslotte is er thuis gestookte cognac en zelfgemaakte wijn.
Moldova eten

Een typische Moldovaanse feestmaaltijd

Noorwegen

Maria Christina Van-Vliet uit Noorwegen noemt de pinnekjøtt of Ribbe.

Pinnekjøtt is een hoofdgerecht van lam- of schapenvlees, een feestelijke kerstschotel typerend voor West- en Noord-Noorwegen. Dit wordt meestal geserveerd met gepureerde koolraap en aardappelen, bier en akevitt.

37% van de Noren zegt dat ze pinnekjøtt eten met het kerstdiner.

Saillant detail: bron van discussie is het gebruik van het Noorse woord “Ribbe“; het oostelijk deel van Noorwegen gebruikt “Ribbe” voor het vlees van varkensribben, terwijl het westelijke deel van Noorwegen het woord “Ribbe” gebruikt voor schaapsribben (bron).

Pinnekjøtt

Pinnekjøtt foto  Carl Christian Grøndahl

Polen

Joke Vel Slot, uit Krakau merkt op dat dat in Polen twaalf gerechten op tafel dienen te komen, met o.a. Barszcz (bietensoep met dumplings) en jawel, daar is ie weer: de karper.

Geen vlees!

Picture Cristina Flickr

bieten, foto Christina

 

Portugal

Helena D’Olival deelt haar ervaring met bacalhau:

“In Portugal hoort het absoluut niet om varkensvlees te eten met Kerst, want dat eten we elke dag al en is te armoedig om op de belangrijkste religieuze feestdag te serveren. Daarom volksvoedsel nr. 2 bacalhau, geweekte stokvis gekookt in water, samen met te lang gekookte aardappels en tot snot gekookte koolbladeren. Daarnaast iets wat ik heerlijk vind: octopussalade: net gaar gekookte Polvo met rauwe ui, peterselie en veel olijfolie.”

Bacalhau

(Bacalhau Foto: Zé Carlos Barretta/Folhapress COMIDA)

 

Ik vermoed dat Helena geen groot fan is van deze Portugese vis.

 

Sarma picture Cris Puscas

Picture by Cris Puscas

Roemenië

Cris Puscas, blogger en social media specialiste bij Looknwalk.info vertelt over de tradities van haar land.

“Een zeer populair en traditioneel kerstgerecht in Roemenië is sarmale. Dit is gehakt dat samen met rijst, ui en specerijen gebruind wordt. Het mengsel wordt vervolgens gerold in koolbladeren in een grote pot. Afhankelijk van de regio worden verschillende specerijen en kruiden toegevoegd, normaal gesproken in ieder geval spek en gehakte koolbladeren met soms wat tomatensap.De sarmale wordt geserveerd met mamaliga (polenta) en smantana (zure room).

Sarmale is het hoofdgerecht per uitstek met Kerstmis. Hoewel tradities verschillen per regio (en huishouden), wordt bij mijn familie uit Transsylvanië de kerstmaaltijd tijdens de lunch gegeten.

Sarmale is niet typisch Roemeens. Dit gerecht kwam via het Ottomaanse Rijk het land binnen. De Turkse en Griekse Sarma Dolmades zijn gemaakt met druivenbladeren. In Roemenië en Hongarije gebruiken men koolbladeren.

Andrea Drieman, ook een inwoner van Roemenië vindt de salata boef heerlijk. Dit is een salade die speciaal voor de feestdagen gemaakt wordt, voor zowel Pasen, Kerstmis als Nieuwjaar.

Het kan worden geserveerd als bijgerecht of een maaltijd op zich.

 

salata boef 

Gerry Bakker houdt van cozonac (ook een Bulgaarse gerecht), zoet brood gemaakt van meel, eieren, melk, boter, suiker en zout.  

Spanje

In Spanje heeft elke regio zijn eigen traditie.

Nicolette Ottolini-Krinkels is een voedingscoach, meer informatie over o.a. Spaanse maaltijden kun je vinden op haar facebookpagina ‘The Perfect Balance‘. Zij roemt de Valenciaanse Puxtero, dit is een soep die met kerst wordt geserveerd. De soep wordt bereid met verschillende soorten vlees en groenten. Het is weliswaar veel werk, maar het resultaat is bijzonder lekker.

Valencia Putxero

Valencia Putxero Foto Nicolette

 

Jacqueline Gies, uit Cataluña noemt  de sopa de galets farcits, een bouillon van kip of vlees en pasta met gehakt gevulde pastaschelpen. Daarna, canalons, vlees canaloni..

 

sopa de galets farcits

sopa de galets farcits foto Jacqueline

 

Een typisch dessert van Valencia en Alicante is turron, meestal een rechthoekige zoete reep,  gemaakt van honing, suiker en eiwit, met geroosterde amandelen.

 

Turron

Turron By Tamorlan (Own work) [CC BY 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons

Tsjechië

Yvonne Senneker en Liselotte Rokyta noemen ook de karper als het ultieme Tsjechische kerstgerecht. Het wordt meestal geserveerd met aardappelsalade, in een soep, of gebakken in broodkruimels. In de winkels zie je rond de kerst overal bakken met levende vissen. Thuis worden ze dan in bad bewaard, pas op kerstdag worden ze gedood.

Karper, foto bron flickr Dezidor

Karper foto: Dezidor

 

Verenigde Staten

Christa Noordover houdt van gefrituurde kalkoen, een kerstspecialiteit uit het Amerikaanse Texas. Het is niet alleen bijzonder lekker, het duurt slechts vijf minuten om te bereiden en je maakt er  6-8 personen tegelijkertijd blij mee.

Klik hier voor de het recept.

 

Zuid-Afrika

Femke van Zandvoort noemt gammon, achterham. De achterham is de achterpoot van het varken.

South African’s don’t turkey for Christmas, they gammon.”

 

 

Zweden

In Zweden eet weliswaar niet iedereen hetzelfde, maar het land heeft  toch een aantal klassiekers met kerst:

  • Gravadlax: zalm met een mengsel van zout en suiker, vaak geserveerd met hovmästarsås (zoete mosterd);
  • Janssons frestelse:een ovenschaal met ansjovis, aardappelen en uien;
  • Julskinka:in de oven gebakken en gegrilde ham met kruiden en mosterd;
  • Köttbullar: Zweedse vleesballetjes;
  • Prinskorv: kleine gebraden worstjes;
  • Haring in saus of gemarineerd;
  • Rode kool salade;
  • Julmust een frisdrank vergelijkbaar met cola en julöl, donker bier.

 

Zwitserland

Natascha Dietz uit Zwitserland heeft het laatste woord: kaasfondue!.

Dat lijkt mij het ultieme kerstgerecht. Gezellig en lekker.

Kaasfondue foto Alex Toulemonde

Kaasfondue, Alex Toulemonde

 

Fijne vakantie

En voor degenen die zich zorgen maken over hun uitdijende taille tijdens de feestdagen, ik zeg maar zo:

“het gaat er niet om wat je eet tussen Kerstmis en oudjaar, maar vooral over wat je eet tussen Nieuwjaar en Kerst”

Volg dit blog

[wysija_form id=”7″]
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail