Slachtoffers van Franco

Wat gebeurt er met een man als hij erachter komt dat diegenen die hij als vader en moeder beschouwt niet zijn biologische ouders zijn? Wat voelt een dochter als ze te weten komt dat ze als kind gestolen is van haar echte moeder?

Vragen die zich aan mij opdringen als ik rond middernacht al zappend beland bij het Spaanse televisieprogramma ‘se enciende la noche’. Het gaat over ‘los bebes robados’, gestolen baby’s.

De uitzending gaat over de jeugdige slachtoffers van dictator Franco, die tot aan zijn dood in 1975 aan de macht was in Spanje. Zeer jonge kinderen van republikeinen werden weggehaald bij hun familie.  Hun ouders waren vermoord tijdens de Spaanse burgeroorlog (1936 – 1939) of zaten in de gevangenis.

Het roven van de kinderen werd enerzijds gebruikt als straf voor ‘foute’ politieke denkbeelden, anderzijds kwam het voort uit een ideologische overweging.

Heropvoeding

De nationalistische Generaal Franco geloofde dat zijn opponenten leden van een inferieur ‘ras’ waren. Ze hadden een foutje in de genetische bagage, iets wat op jonge leeftijd nog gecorrigeerd kon worden. Vandaar dat baby’s snel bij hun moeders weggehaald moesten worden om besmetting van hun republikeinse denkbeelden en degeneratie zo zoveel mogelijk te voorkomen.

Met behulp van de kerk werden deze kinderen in katholieke weeshuizen opgenomen of overgedragen aan echtparen met een kinderwens. De adoptie-ouders waren natuurlijk wel aanhangers van het regime. Deze praktijken werden op grote schaal toegepast. Het aantal ontvoerde kinderen in Spanje tijdens het Franco bewind wordt geschat op 300.000 (bron).  Ja, dat leest u goed, driehonderdduizend.

Illegale adoptie

Dit soort ontvoeringen van kinderen zou tot in de jaren ’80 van de vorige eeuw voortgeduurd hebben. Van een bestraffing voor tegenstanders van het Franco regime evolueerde de kidnappings tot een vorm van zakendoen, waarvan een netwerk van artsen, verpleegkundigen en priesters financieel profiteerden.

Gestolen kinderen Franco tijdperk Spanje

De zuigelingen werden bij de (alleenstaande) moeders weggehaald vlak nadat ze geboren waren om te verkopen aan wensouders. De moeders werd verteld dat het kind doodgeboren was. In sommige gevallen werd een lege kist begraven, om het aannemelijk te maken dat de baby inderdaad overleden was.

Verkoop van hoop

Deze moeders hebben vaak decennia lang gedacht dat hun kind dood was. In andere gevallen hadden ze een sterk vermoeden dat hun een leugen was verteld, maar bewijzen konden ze het niet. Sporen zijn zorgvuldig uitgewist en in de loop der tijd is het steeds moeilijker gebleken om achter de waarheid te komen. De tand des tijds heeft archieven vernietigd, veel getuigen zijn overleden of zijn inmiddels te oud om zich de details te herinneren.

Nu is er een tv-programma dat ouders en kinderen helpt om elkaar te vinden. De makers bieden een landelijk mediaplatform voor de zoekenden, bijgestaan door juridische specialisten, speurneuzen en medische hulp, maar bovenal verkopen ze hoop.

In theorie iets moois.

De uitzending van vandaag begint met een moeder (Maria) die op zoek is naar haar 39-jarige dochter. Ook haar was verteld dat de baby overleden was vlak na de geboorte. Het kind was gezond geboren, ze heeft het nog gezien, toen is het weggenomen en daarna is de baby van de radar verdwenen.

Maria wacht al 39 jaar op nieuws

Een mogelijke kandidaat, Rosa, is op zoek naar haar natuurlijke moeder. Zij komt langzaam in beeld. Terwijl Maria op haar nagels bijt, vertelt Rosa over haar kindertijd bij haar adoptie-ouders, die in het publiek zitten. Ze heeft een goede jeugd gehad, niets te klagen hoor, maar ze wil graag weten wie haar biologische moeder is.

De presentator heeft aan het begin van de uitzending verteld dat hij de uitslag van het DNA-onderzoek in een envelop bij zich heeft. Eerst nog even een shotje van de adoptiefouders van Rosa, daarna mogen de potentiële familieleden voor het oog van de camera met elkaar babbelen. Maria wacht al 39 jaar op antwoord. Die tien minuten kunnen er ook nog wel bij.

Hé, wat leuk, de presentator plaagt haar een beetje. Moet kunnen.

“¿Lo abro, no lo abro?”

Maak ik het open (de envelop met de DNA-test), of maak ik het niet open?

Je gunt het zo´n man natuurlijk, zijn momentje op de televisie. Even genieten van die aandacht. Wat zegt u? De uitzending gaat nog twee uur door? Dus de presentator komt echt wel aan zijn zendtijd. Dit tenenkrommende moment is daarom helemaal niet nodig. Maar ja, de kijkcijfers hè.

De camera draait van hem weg en zoomt vervolgens in op het papier dat hij vasthoudt, waarop staat:

“de uitslag van de test is ….”

de rest van de tekst blijft nog even verborgen onder de envelop.

Dan een fijne close-up van Maria:

¿”por favor, por favor”?

Alsjeblieft, alsjeblieft. Een kleine trilling in haar stem. Eindelijk komt de presentator over de brug met het nieuws:

“Rosa no es la hija”

Rosa is niet de verloren dochter. Maria slikt en zegt “pasa nada”. Het geeft niet, ik zoek gewoon verder.

Leuk toch, zo’n programma met andermans verdriet als entertainment voor de late avond?

_________

photo credits: limaoscarjulietSergiu Bacioiu via photopin cc

error:

Pin It on Pinterest

Share This