Op heterdaad heb ik ze betrapt. Ze, dat zijn twee jongetjes van nog geen tien jaar oud. Spelenderwijs oefenen ze hoe het voelt om Spaans politicus te zijn, dat doen ze door middel van het ‘vuile handen’ gevoel. 

Fout, helemaal fout. Natuurlijk heb ik ze verteld dat het zo niet gaat. De viezigheid van smeergeld, corruptie en andere zaakjes die het daglicht niet kunnen verdragen die zie je niet met het blote oog.

Corruptie in Spanje

Is geld vies?

Geen rouwrandjes voor een politicus dus, zijn handen zijn hoogstens bezoedeld door micro-organismes. Want geld dat is pas vies, als je de media mag geloven bevat een bankbiljet gemiddeld 11.000 bacteriën. Maar gelukkig hoeft een beetje staatsman tegenwoordig zijn handen slechts minimaal te bevuilen, de contacten gaan discreet een koffertje in of nog beter rechtstreeks naar de Zwitserse bankrekening.

Overdrijf ik, zegt u?

Nee, dat geloof ik niet. In de vierenhalf jaar dat ik in Spanje woon, zijn er een aantal geruchtmakende corruptiezaken voorbij gekomen. Een drietal voorbeelden, de eerste dicht bij huis:

1. Caso Malaya

In Marbella werd in 2006 het gehele gemeentebestuur, inclusief de burgemeester, afgezet wegens massale fraude en corruptie. De straffen waren niet mals. Het brein achter deze zaak was Juan Antonio Roca.

In 2013 werd hij veroordeeld tot elf jaar gevangenisstraf en 240 miljoen (!) euro boete. Een bedrag waar u en ik waarschijnlijk een paar jaar voor moeten sparen.

2. De affaire Bárcenas

Deze zaak draait om Luis Bárcenas, twintig jaar lang de penningmeester van de machthebbende rechtse partij, de Partido Popular (PP). Hij wordt verdacht van grootschalige belastingontduiking en andere fraude. De Spaanse minister-president Rajoy werd meegesleept in deze affaire. De partij zou jarenlang illegale donaties hebben ontvangen uit het bedrijfsleven. Geld dat deels zou zijn doorgesluisd naar de partijtop, onder wie Rajoy.

Maakt het verder iets uit? Nee, de minister-president zit nog gewoon op zijn stoel, het leven gaat verder alsof er niets gebeurd is.

3. Nóos corruptie zaak

De schoonzoon van de Spaanse koning, Iñaki Urdangarin, wordt beschuldigd van het verduisteren van 5,8 miljoen euro van zijn non-profit organisatie Nóos. Prinses Cristina, zijn vrouw, is samen met haar man mededirecteur van het bedrijf Aizoon, dat alleen in het leven lijkt te zijn geroepen om geld af te tappen van Nóos.

In april 2014 komt de prinses voor de rechter. Bent u ook zo benieuwd naar de uitspraak?

De Spaanse samenleving

Deze zaken lijken het topje van de ijsberg. Internationaal wordt er meer aandacht door de media besteed aan de corruptie dan binnenshuis. Als ik mijn verbazing hierover uitspreek tegen een bevriend journalist antwoordt hij:

“mijn collega’s zeggen: ik heb een goede baan, die wil ik niet verliezen”.

Dus houden de journalisten zich op de vlakte, het is crisis, ze zijn bang dat als hun berichtgeving niet de juiste toon aanslaat, ze aan moeten gaan sluiten bij het leger van werklozen. Ze rapporteren mondjesmaat want ook de media staan onder invloed van de politieke machthebbers.

Manos Limpias

Manos LimpiasToch is er al in 1995 een tegenbeweging in Spanje opgericht, de Manos Limpias (Schone Handen) door Miguel Bernad Remón. Schone handen voor politici en andere gezagsdragers is wat deze organisatie wil in navolging van de Italiaanse beweging Mani Puliti.

De oprichter staat bekend om zijn extreemrechtse ideeën en hoewel de organisatie onpartijdig zou zijn, gaat de aandacht vooral uit naar de vuiligheid gevonden op de politieke linkerhanden. Wat de rechterflank doet is van minder belang.

In een samenleving waarin zwart geld nog steeds de smeerolie is van de economie is het misschien ook niet zo vreemd dat de bevolking zich niet buitensporig druk lijkt te maken over de sjoemelende elite.

Zwart geld

Mijn accountant legt het als volgt uit: “wat via de bank binnenkomt dat moet je natuurlijk opgeven”. Hij laat in het midden wat een ondernemer moet doen met cash geld, wel geeft hij aan dat dit moeilijker is te controleren. Met andere woorden: doe wat je wilt: geef het op aan de fiscus, of niet. Zo komt het dat in dit land bijna 20% van het bruto binnenlands product aan het oog van de belastingdienst ontsnapt.

Dus is het slecht gesteld met de door de bevolking waargenomen corruptie. Spanje eindigt in een ranglijst¹ van 177 landen op de 40e plaats qua corruptie, belangenverstrengeling en omkooppraktijken. In vergelijking Nederland staat op de achtste en Portugal op de 33e plaats. Spanje moet ook landen als Polen en Chili voor laten gaan qua transparantie.

De jongetjes aan het begin van dit verhaal zijn inmiddels in bad geweest. Hun handen zijn weer schoon. Hoelang blijven ze dat nog als ze opgroeien in een dergelijke samenleving?

________________________________________________________________

¹ Corruptions Perception Index 2013

Dit blog volgen

[wysija_form id=”7″]

error:

Pin It on Pinterest

Share This